Logicollege

ABC-analyses zijn een krachtig hulpmiddel bij voorraadbeheer.  Het best kun je beginnen met een ABC-analyse op basis van de jaaromzet, dus op waarde. Een bestand met de omzet per artikel is meestal wel voorhanden of op te vragen. Waarschijnlijk heb je liever ook bestanden met afzetgegevens, met marge, met volume en met gewicht. Zijn die beschikbaar, maak er dan zeker gebruik van!

Kun je alleen de omzetgegevens krijgen, bekijk dan na het sorteren van de lijst in omzetklassen of je, op basis van een belangrijk ander criterium, een artikel naar een hogere klasse moet verschuiven. Zie Bijlage 1 met een voorbeeld over de manier van toevoegen van criteria.

Als het gaat om verbeteringen van het bestelsysteem en de servicegraad, heb je meestal niet genoeg aan een ABC-analyse op omzet. Een A-artikel met een hele lage prijs maar een hele hoge omzet in stuks, zul je wellicht een grotere veiligheidsvoorraad willen geven dan een zeer kostbaar A-artikel, waar je maar enkele stuks van verkoopt. Naast de ABC-indeling op omzet, heb je dan een ABC-indeling nodig op afzet. Die beide analyse tabellen kun je bijvoorbeeld combineren door gebruik van twee criteria: eerste sortering op omzet, daarbinnen de tweede sortering op afzet. Als je bij de ABC-indeling op afzet de letters A, B en C vervangt door a, b en c, dan kun je de combinatie van beide indelingen inzichtelijk maken met de aanduidingen Aa, Ab … Cb, Cc. Je vindt een voorbeeld in tabel . Door de gecombineerde klasse aanduiding, kun je zowel informatie aflezen over de omzet als over de afzet.

tabel 1: ABC-indeling naar omzet en naar afzet

Uit deze indeling kun je bijvoorbeeld aflezen dat categorie Ac bestaat uit relatief dure artikelen met weinig afzet. Hieronder volgen voorbeelden van mogelijke maatregelen die je per klasse per artikel zou kunnen nemen om de voorraad te beheren.

A-artikelen (Aa, Ab en Ac):

• beheren met een ‘B’-bestelsysteem,
• strak opvolgen van de uitstaande bestellingen en tijdig nemen van acties (reclameren, chasseren) zodra de levertijd dreigt te worden overschreden,
• frequent tellen van de voorraad, bijvoorbeeld maandelijks
• regelmatig herberekenen van seriegrootte, veiligheidsvoorraad en bestelniveau,
• regelmatige evaluatie van de omzet, eventueel bijstellen van de (verkoop)prognoses en eventueel aanpassen van de bestelparameters.

Als het bestelsysteem goed is ingeregeld, worden deze artikelen vaak besteld in betrekkelijk kleine bestelhoeveelheden.

B-artikelen (Ba, Bb en Bc):

• te beheersen met een ‘s’-systeem
• dezelfde beheersmaatregelen als bij de A-artikelen, maar minder frequent toegepast bijvoorbeeld elk kwartaal

Als het bestelsysteem goed is ingeregeld, zijn de seriegrootte en veiligheidsvoorraad zullen groter zijn dan bij de A-artikelen.

Ca-artikelen, dit zijn artikelen met een hoog verbruik en met een lage waarde, bijvoorbeeld boutjes en moertjes:

• de grondregel is dat Ca-artikelen voortdurend beschikbaar moeten zijn
• te beheersen met een ‘s’-systeem, zoals een ‘two-bin’-systeem
• zeer eenvoudige voorraadadministratie (of geen), eventueel wel een periodiek overzicht van de aanwezige voorraadwaarde
• incidentele voorraadtelling, bijvoorbeeld jaarlijks waarbij grote foutmarges acceptabel zijn
• gemakkelijk bereikbare opslagruimte.

Als het bestelsysteem goed is ingeregeld, zorgt het bij Ca-artikelen voor relatief grote bestelhoeveelheden en voor een hoge servicegraad.

Cb en Cc-artikelen (lage waarde, weinig omzet):

• deze artikelen kunnen waarschijnlijk worden afgevoerd uit het voorraadassortiment,
• geen of kleine vv, dus lage servicegraad

Buiten het bestelsysteem houden en eventueel voortaan inkopen op order.